Tea inside a falling house

Excerpted from The Annotated Alice / Açıklamalı Notlarıyla Alice

by Lewis Carroll, edited by Martin Gardner 

Either the well was very deep, or she fell very slowly, for she had plenty of time as she went down to look about her, and to wonder what was going to happen next.  First, she tried to look down and make out what she was coming to, but it was too dark to see anything; then she looked at the sides of the well, and noticed that they were filled with cupboards and book-shelves; here and there she saw maps and pictures hung upon pegs.  She took down a jar from one of the shelves as she passed:  it was labeled “ORANGE MARMALADE,” but to her great disappointment it was empty; she did not like to drop the jar, for fear of killing somebody underneath, so managed to put it into one of the cupboards as she fell past it.***

Ya kuyu çok derindi ya da Alice çok yavaş düşüyordu; çünkü yuvarlanırken çevresine bakacak ve bundan sonra ne olacak diye düşünmeye yetecek kadar çok zaman buldu.  Önce aşağıya bakıp neyle karşılaşacağını kestirmeye çalıştı ama ortalık herhangi bir şey görülemeyecek kadar karanlıktı; sonra kuyunun duvarlarına baktı ve duvarların dolaplarla ve kitap raflarıyla kaplı olduğunu fark etti.  Sağda solda kancalarla tutturulmuş haritalar ve resimler gördü.  Yanından geçtiği rafların birinden bir kavanoz aldı.  Kavanozun üzerinde “PORTAKAL MARMELATI” yazıyordu ama hüsranla kavanozun boş olduğunu gördü; aşağıdan geçen birini öldürürüm korkusuyla kavanozu elinden atmak istemedi, hızla düşmeye devam ederken kavanozu yanından geçtiği dolaplardan birine koymayı başardı.***

***Carroll was aware, of course, that in a normal state of free fall Alice could neither drop the jar (it would remain suspended in front of her) nor replace it on a shelf (her speed would be too great).  It is interesting to note that in his novel Sylvie and Bruno, Chapter 8, Carroll describes the difficulty of having tea inside a falling house, as well as in a house being pulled downward at an even faster acceleration; anticipating in some respects the famous “thought experiment” in which Einstein used an imaginary falling elevator to explain certain aspects of relativity theory.

***Carroll, elbette, normal bir serbest düşüşte, Alice’in kavanozu ne düşürebileceğinin (kavanoz kendisinin önünde havada asılı kalırdı) ne de onu bir rafa geri koyabileceğinin (kendi hızı bunun için çok fazla olurdu) farkındaydı.  Şu da ilginçtir ki, Carroll, romanı Sylvie and Bruno’nun 8. bölümünde, düşen bir evin içinde ve daha da büyük bir ivme ile aşağı çekilen bir evde çay içemenin zorluğunu anlatmaktadır ve bu bir yandan, Einstein’in görelilik kuramının bazı yönlerini açıklamak için hayali bir düşen asansörü kullandığı ünlü “düşünce deneyi”ni de öngörmektedir.

Çeviren: Müge Sözen / Osman Çakmakçı

Leave a Reply

%d bloggers like this: